Τέμπερα Ζωγραφικής

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

 

Η Τέμπερα είναι μια ξηρή χρωστική ουσία, που πολτοποιείται με ένα γαλάκτωμα και αραιώνεται με νερό. Είναι πολύ παλιό μέσο, το οποίο χρησιμοποίησαν οι περισσότεροι πολιτισμοί του κόσμου και δεν έπαψαν να το χρησιμοποιούν, ωσότου στην Ευρώπη αντικαταστάθηκε βαθμηδόν, κατά την Αναγέννηση, από το λάδι. Η τέμπερα ήταν το πρωταρχικό μέσο της τοιχογραφίας στην αρχαία Αίγυπτο, την Βαβυλώνα, την μυκηναική Ελλάδα και την Κίνα και χρησιμοποιήθηκε για να διακοσμηθούν οι πρώτες χριστιανικές κατακόμβες. Χρησιμοποιήθηκε επάνω σε διάφορα υλικά στήριξης, από τις λίθινες (αναμνηστικές) στήλες, τις σαρκοφάγους για μούμιες και τους κυλίνδρους παπύρων της Αρχαίας Αιγύπτου ως τις ξύλινες φορητές βυζαντινές εικόνες και τα θωράκια βωμών (πολύπτυχα), καθώς και στα φύλλα περγαμηνής των μεσαιωνικών ιστορημένων χειρογράφων.

 

Η πραγματική τέμπερα γίνεται με την ανάμιξη κρόκου αβγού (η βυζαντινή ωογραφία), μολονότι οι μικρογράφοι χρησιμοποιούσαν συνήθως το απράδι του αβγού και μερικοί χζωγράφοι του καβαλέτου ολόκληρο το αβγό. Χρησιμοποιήθηκαν όμως και άλλα μίγματα, όπως κόλλα καζείνης με λινέλαιο, κρόκος αβγού με κόμμι και λινέλαιο ή παπαρουνέλαιο. Ορισμένοι ζωγράφοι πειραματίστηκαν με άλλες συνταγές, από τις οποίες όμως λίγες αποδείχθηκαν επιτυχημένες.

 

Υπάρχει και ένα άλλο είδος αδρής τέμπερας, μια ανάμιξη στερεού χρώματος και νερού σε πολτό, που, όσο δουλεύεται, αραιώνεται με ζεσταμένη κόλλα ή με την προσθήκη χρώματος σε ένα μίγμα λεπτοαλεσμένης κιμωλίας και κόλλας (για αστάρωμα). Χρησιμοποιείται στις σκηνογραφίες και στα φυσικού μεγέθους προπαρασκευαστικά χαρτόνια (προσχέδια) για τοιχογραφίες και ταπισερί. Όταν στεγνώσουν, τα χρώματα αποκτούν τον απαλό ματ (σαν σκονισμένο) τόνο των παστέλ, καθώς και την τάση αυτών των χρωμάτων να μουτζουρώνουν. Και πραγματικά, φθαρμένα χαρτόνια έχουν ρετουσαριστεί με γραγιόνια παστέλ.

 

Η αβγοτέμπερα είναι η πιο ανθεκτική μορφή αυτού του μέσου, γιατί κατά κανόναδεν επηρεάζεται από την υγρασία και την θερμοκρασία. Στεγνώνει γρήγορα σχηματίζοντας ένα λεπτό ανθεκτικό επίστρωμα, που λειτουργεί σαν προστατευτική επιδερμίδα στο υλικό στήριξης. Στη χρησιμοποίησή της, με τα διάφορα εφέ που δημιουργεί και την μεταξένια στιλπνότητα που παίρνει στο τελευταίο χέρι, μοιάζει με τα σύγχρονα ακρυλικά χρώματα.

 

Η παραδοσιακή ζωγραφική με τέμπερα απαιτεί μακρόχρονη διαδικασία.

Τα υλικά πάνω στα οποία επιστρώνεται είναι λείες επιφάνειες, όπως πλανισμένο ξύλο, λεπτός σοβάς, πέτρα, χαρτί, περγαμηνή, μουσαμάς και νεότερα υλικά, όπως το πεπιεσμένο ξύλο ή χαρτί. Επάνω στην επιφάνεια του ξύλου επικολλάται συνήθως ύφασμα, ενώ πρόσθετες λωρίδες καλύπτουν τους αρμούς στη σύνδεση των σανίδων.κατά, παράδοση, στο πρώτο στάδιο της προετοιμασίας, το έδαφος επιχρίεται με γκέσο (gesso), ένα μίγμα γύψου με κόλλα. Το πρώτο στρώμα γίνεται με γκέσο γκρόσο (gessogrosso), ένα μίγμα χονδροειδούς ασβεστοκονιάματος και κόλλας. Το μίγμα αυτό δίνει μια τραχιά απορροφητική επιφάνεια, που μπορεί να δεχθεί δέκα ή περισσότερα λεπτά επιχρίσματα με γκέσο σοτίλε (gessosotile), ένα λείο μίγμα κόλλας και ψιλού γύψου, σβησμένου προηγουμένως σε νερό για να επιβρανδυθεί το στέγνωμα. Η ογκώδης αυτή προετοιμασία καταλήγει σε μια αδιαφανή, στιλπνή, λευκή επιφάνεια, που αντικατοπτρίζει το φως, παρόμοια σε υφή με λεία, γκλασαρισμένη ζάχαρη.

 

Ένα μεγάλων διαστάσεων έργο τέμπερας γινόταν κατά παράδοση με αδρή τέμπερα πάνω σε σκληρό χαρτόνι. Στα περιγράμματα γίνονταν μια σειρά μικρές τρύπες ή χτυπούσαν ελαφρά ένα σακουλάκι από αγανό ύφασμα που περιείχε καρβουνόσκονη και έτσι το γραμμικό σχέδιο μεταφερόταν στην επιφάνεια στήριξης (η διαδικασία ήταν ίδια με εκείνη που χρησιμοποιούσαν οι βυζαντινοί αγιογράφοι για να ξεσηκώσουν ένα σχέδιο). Τα διάστικτα περιγράμματα, που ξεπατηκώνονταν, σταθεροποιούνταν έπειτα με χρώμα.

 

Η στιλπνή βάση του γκέσο, σε συνδυασμό με τα λογής λογής εφέ που δημιουργούνταν από την επικάλυψη των χρωμάτων, έδινε στα έργα τέμπερας μοναδικό βάθος και χρωματική ένταση. Τα χρώματα της τέμπερας, στεγνώνοντας, ξανοίγουν, αλλά η αρχική τους τονικότητα μπορεί να αποκατασταθεί με μετέπειτα κέρωμα ή βερνίκωμα. Άλλες χαρακτηριστικές ιδιότητες της τέμπερας, που οφείλονται στο γρήγορο στέγνωμα και στην πειθαρχημένη τεχνική της, είναι ατσάλινη καθαρότητα των γραμμών της και τα κοφτά περιγράμματα, η ακρίβεια των λεπτομερειών και η πλούσια γραμμική υφή της καθώς και η κυριαρχική επιβολή μιας επίπεδης διακοσμητικής διάταξης τολμηρών χρωματικών μαζών.

Παρ’όλα αυτά η ελαιογραφία κράτησε τα σκήπτρα κατά τις επόμενες περιόδους της δυτικής ζωγραφικής, ωσότου τον 20ο αιώνα, άρχισε νασημιώνεται μιααναβίωση της τεχνικής της τέμπερας.

 

TipsΟι Τέμπερες περιέχουν οργανικές ενώσεις που τις καθιστούν ασφαλή στη χρήση. Για να αποτρέψετε την αλλοίωση, η IraLu συνιστά να κλείνετε σφιχτά το καπάκι μετά τη χρήση και να αποφευχθεί η επιστροφή του αχρησιμοποίητου υγρού τέμπερας στην αρχική του συσκευασία μετά την έκθεσή του στον αέρα. Να αποθηκεύετε την συσκευασία τέμπερας, σε δροσερό και ξηρό μέρος.

Αγοράστε προϊόντα Τέμπερας Ζωγραφικής Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmail

Σχολιάστε